Ngày 13/01/2025, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 03/2025/TT-BYT (sau đây gọi tắt là Thông tư 03) quy định về giám định tư pháp theo vụ việc trong lĩnh vực y tế. Thông tư nhằm cụ thể hóa quy định của pháp luật về giám định tư pháp, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giám định, bảo đảm phục vụ tốt công tác điều tra, truy tố, xét xử và giải quyết các vụ việc liên quan đến lĩnh vực y tế.
1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 03:
Thông tư áp dụng đối với hoạt động giám định tư pháp theo vụ việc trong lĩnh vực y tế, bao gồm các lĩnh vực:
Y tế dự phòng;
Khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng;
Y, dược cổ truyền;
Thiết bị y tế;
Dược, mỹ phẩm;
An toàn thực phẩm;
Bảo hiểm y tế;
Dân số, sức khỏe sinh sản và các lĩnh vực y tế khác theo quy định của pháp luật.
Các trường hợp không áp dụng, gồm:
Giám định pháp y;
Giám định pháp y tâm thần;
Hoạt động giám định ngoài tố tụng của tổ chức giám định tư pháp công lập thuộc ngành y tế.
Quy định này giúp xác định rõ phạm vi điều chỉnh, tránh chồng chéo với các lĩnh vực giám định chuyên biệt khác.
2. Quy định về tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc
a) Điều kiện đối với tổ chức giám định
Tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc phải đáp ứng các điều kiện:
Có đủ tiêu chuẩn theo quy định của Luật Giám định tư pháp;
Phù hợp với lĩnh vực giám định trong ngành y tế theo quy định của Thông tư.
b) Công nhận tổ chức giám định tại Bộ Y tế
Hằng năm, trước ngày 30/11, các đơn vị đủ điều kiện gửi đề nghị công nhận về Thanh tra Bộ Y tế.
Nội dung đề nghị gồm: tên tổ chức, thời gian thành lập, địa chỉ, lĩnh vực chuyên môn, kinh nghiệm hoạt động.
Thanh tra Bộ tổng hợp, trình Bộ Y tế ban hành quyết định công nhận trước ngày 31/12.
Ngoài ra:
Trường hợp có thay đổi thông tin sẽ được xem xét điều chỉnh;
Trường hợp không còn đủ điều kiện sẽ bị hủy bỏ công nhận;
Các quyết định công nhận, thay đổi, hủy bỏ đều được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế và gửi Bộ Tư pháp để tổng hợp danh sách chung.
c) Công nhận tổ chức giám định tại địa phương
Các đơn vị thuộc Sở Y tế lập hồ sơ đề nghị công nhận gửi Sở Y tế;
Sở Y tế chủ trì, phối hợp trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành quyết định công nhận;
Việc điều chỉnh, hủy bỏ công nhận thực hiện tương tự như cấp trung ương;
Kết quả được công khai trên Cổng thông tin điện tử cấp tỉnh và gửi Bộ Tư pháp để quản lý thống nhất.
3. Quy định về khai thác, sử dụng hồ sơ giám định tư pháp
Theo khoản 4 Điều 14 Thông tư 03:
Cơ quan, tổ chức tiếp nhận hồ sơ giám định có trách nhiệm xuất trình hồ sơ khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hoặc cơ quan quản lý nhà nước;
Hồ sơ giám định được sử dụng phục vụ giải quyết các vụ án hình sự, hành chính, dân sự;
Người thực hiện giám định được khai thác hồ sơ để phục vụ quá trình tham gia tố tụng theo yêu cầu;
Các trường hợp khác thực hiện theo quy định pháp luật có liên quan.
Quy định này góp phần đảm bảo tính minh bạch, thống nhất và hiệu quả trong việc sử dụng kết quả giám định tư pháp.
4. Hiệu lực thi hành
Thông tư số 03/2025/TT-BYT có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2025.
5. Đánh giá chung
Việc ban hành Thông tư 03 có ý nghĩa quan trọng:
Hoàn thiện hành lang pháp lý về giám định tư pháp trong lĩnh vực y tế;
Nâng cao chất lượng, tính chính xác và khách quan của hoạt động giám định;
Tăng cường trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia giám định;
Góp phần phục vụ hiệu quả hoạt động tố tụng và quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế.