GIỚI THIỆU NGHỊ ĐỊNH SỐ 06/2025/NĐ-CP SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA CÁC NGHỊ ĐỊNH VỀ NUÔI CON NUÔI

1. Quy định mới về rà soát, tìm người nhận trẻ em làm con nuôi

Nghị định bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm rà soát, đánh giá nhu cầu được nhận làm con nuôi của trẻ em:

• Đối với trẻ em sống tại cộng đồng (trẻ bị bỏ rơi, mồ côi, không nơi nương tựa):
  • Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm định kỳ 06 tháng rà soát, đánh giá;
  • Nếu có công dân Việt Nam thường trú trong nước nhận nuôi thì giải quyết theo thẩm quyền;
  • Nếu chưa có người nhận nuôi, UBND cấp xã lập hồ sơ gửi Sở Tư pháp để tìm người nhận nuôi, đồng thời báo cáo cấp huyện.
• Đối với trẻ em tại cơ sở nuôi dưỡng:
  • Cơ sở nuôi dưỡng lập hồ sơ theo quy định của Luật Nuôi con nuôi;
  • Xin ý kiến Sở Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc UBND cấp huyện;
  • Trong 05 ngày làm việc, cơ quan có thẩm quyền phản hồi và gửi hồ sơ về Sở Tư pháp để thông báo tìm người nhận nuôi.

Quy định này giúp tăng tính chủ động trong việc tìm mái ấm gia đình cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.

2. Quy định về hồ sơ của người nhận con nuôi trong nước

Hồ sơ của người nhận con nuôi được lập thành 01 bộ, gồm các giấy tờ theo quy định của pháp luật và có một số điểm mới:

• Đa dạng hình thức nộp hồ sơ:
  Người nhận con nuôi có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc nộp trực tuyến theo quy định về thủ tục hành chính điện tử.
• Ứng dụng dữ liệu điện tử:
  Trường hợp đã nộp Phiếu lý lịch tư pháp điện tử và cơ quan có thể khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, người dân không cần nộp bản giấy của một số giấy tờ liên quan.
• Xác minh điều kiện kinh tế, hoàn cảnh gia đình:
  • Nếu nơi thường trú và nơi ở thực tế khác nhau, UBND cấp xã nơi thường trú sẽ trực tiếp xác minh hoặc đề nghị nơi cư trú thực tế xác minh;
  • Thời hạn xác minh được quy định rõ (tối đa 05 ngày làm việc), đảm bảo nhanh chóng và minh bạch.

3. Sửa đổi thủ tục đăng ký việc nuôi con nuôi

Nghị định đã bổ sung nhiều quy định mới nhằm nâng cao tính minh bạch và rút ngắn thời gian giải quyết:

• Trong 05 ngày làm việc kể từ khi hết thời hạn thay đổi ý kiến, UBND cấp xã phải thực hiện đăng ký và tổ chức giao nhận con nuôi;
• Việc giao nhận con nuôi được thực hiện tại trụ sở UBND cấp xã, có sự tham gia của các bên liên quan;
• Trường hợp một bên không thể có mặt phải có ủy quyền hợp pháp;
• Công chức tư pháp – hộ tịch ghi vào sổ đăng ký và trao Giấy chứng nhận nuôi con nuôi;
• Bổ sung hình thức điện tử: Giấy chứng nhận được gửi qua kho dữ liệu điện tử hoặc email cá nhân;
• Việc giao nhận con nuôi phải lập biên bản có chữ ký hoặc điểm chỉ của các bên, đảm bảo tính pháp lý và minh bạch.

So với quy định trước đây, các nội dung này đã cụ thể hơn về thời hạn, thủ tục và tăng cường ứng dụng công nghệ số.

4. Đăng ký lại việc nuôi con nuôi

Nghị định cho phép người dân lựa chọn nhiều hình thức đăng ký lại:

• Nộp trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền;
• Gửi qua hệ thống bưu chính;
• Nộp trực tuyến theo quy định.

Tờ khai đăng ký lại phải:

• Có cam đoan về tính trung thực của việc nuôi con nuôi trước đó;
• Có chữ ký của ít nhất hai người làm chứng.

Cơ quan có thẩm quyền (UBND cấp xã hoặc Sở Tư pháp):

• Có trách nhiệm giải thích rõ hệ quả pháp lý của việc cam đoan;
• Có quyền từ chối hoặc đề nghị hủy kết quả nếu phát hiện nội dung cam đoan không đúng sự thật.

5. Đánh giá chung

Nghị định số 06/2025/NĐ-CP có nhiều điểm mới quan trọng:

• Tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong việc bảo vệ trẻ em;
• Đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết;
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong lĩnh vực nuôi con nuôi;
• Bảo đảm tính công khai, minh bạch và quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.